{"id":207,"date":"2009-11-20T04:02:43","date_gmt":"2009-11-20T08:02:43","guid":{"rendered":"http:\/\/sporek.com\/blog\/?p=207"},"modified":"2009-11-20T04:02:43","modified_gmt":"2009-11-20T08:02:43","slug":"carnegie-mahler-aschenbach-imy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sporek.com\/blog\/?p=207","title":{"rendered":"Carnegie, Mahler, Aschenbach i…my"},"content":{"rendered":"

Carnegie, Mahler, Aschenbach i…my<\/span>

KOMUNIKAT SPECJALNY: Mniej wi\u0119cej od po\u0142owy grudnia rozpoczn\u0119 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Nowym Dziennikiem. T\u0105 drog\u0105 chc\u0119 podzi\u0119kow<\/span>a<\/font>\u0107 Prezesowi Zarz\u0105du, Panu Tadeuszowi Kondratowiczowi i Redaktorowi Naczelnemu, Panu Janowi Latusowi<\/font> za z\u0142o\u017cenie mi tej propozycji.
\nNie b\u0119d\u0119 wsadza\u0142 „kija w mrowisko”…no, mo\u017ce czasem.<\/span><\/strong><\/font><\/span><\/strong>
Jest noc, z 19 na 20 listopada, 2009. Kilka godzin temu wr\u00f3ci\u0142em z Carnegie Hall i…nie mog\u0119 spa<\/span><\/font>\u0107. Co za uczta; Filadelfijska Orkiestra Symfoniczna,-jedna z najlepszych na \u015bwiecie, Si\u00f3dma Symfonia, Gustava Mahlera, – jedna z najwspanialszych w literaturze muzycznej i fascynuj\u0105cy Christoph Eschenbach<\/font>, – jeden z najlepszych dyrygent\u00f3w \u015bwiata. Kto\u015b kiedy\u015b wymy\u015bli\u0142 \u017cart, \u017ce na opery Wagnera nale\u017cy przychodzi<\/span><\/font>\u0107<\/font> z koszem pe\u0142nym jedzenia, albo mie<\/span><\/font>\u0107 pod r\u0119k\u0105 telefon do pizzerii, \u017ceby zam\u00f3wi<\/font>\u0107 sobie co\u015b w antrakcie. Na symfonie Mahlera te\u017c mo\u017cna by zabiera<\/font>\u0107 kanapki, ale ju\u017c na pewno<\/font> nale\u017cy za\u0142atwi<\/span><\/font>\u0107 potrzeby fizjologiczne przed zaj\u0119ciem miejsca. Si\u00f3dma Symfonia, jak sam kompozytor twierdzi\u0142 jest jego najlepsz\u0105 symfoni\u0105. Temat\u00f3w melodycznych i rytmicznych jest w niej tyle, \u017ce starczy\u0142oby na kilka innych symfonii, a co jeden, to ciekawszy od poprzedniego. Ponad 90 minut z kilkudziesi\u0119cioma sekundami przerwy pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi cz\u0119\u015bciami symfonii, a jest tych cz\u0119\u015bci pi\u0119<\/font>\u0107<\/font> i ani sekundy znudzenia. Carnegie -g\u0142\u00f3wna sala – wype\u0142niona do ostatniego miejsca, czyli 2800 meloman\u00f3w, a w\u015br\u00f3d nich mlodzi, starsi, w podesz\u0142ym wieku, bardzo m\u0142odz; Amerykanie, Azjaci, strasznie du\u017co Rosjan i…dwie Polki, kt\u00f3re spotka\u0142em przed koncertem. Mo\u017ce by\u0142o „nas” wi\u0119cej…? Mo\u017ce, ale z regu\u0142y do\u015b<\/span><\/font>\u0107 \u0142atwo rozpoznawa\u0142em „naszych”. Tym razem jako\u015b nie wpadli mi w oko.
\nDlaczego tak jest? Dlaczego nie interesujemy si\u0119 tym rodzajem sztuki? Na moim koncercie jubileuszowym, by\u0142o p\u00f3\u0142 sali. Koncert by\u0142 nieprawdopodobnie urozmaicony i „na\u0142adowany” wspania\u0142ymi indywidualno\u015bciami, ogromn\u0105 orkiestr\u0105 i pi\u0119cioma ch\u00f3rami. Poza kilkoma, kr\u00f3tkimi utworami, wybranymi przez ameryka\u0144skich solist\u00f3w wszystka muzyka by\u0142a czy\u015bciutko polska. No i te per\u0142y polskiej sceny muzycznej: Beata Bili\u0144ska, Anna Kostrzy\u0144ska, Kinga Augustyn, Jacek Zganiacz, Jacek B\u0142aszkiewicz i fantastyczna dyrygentka, Monika Woli\u0144ska. Ameryka\u0144ska premiera wspania\u0142ego dzie\u0142a polskiego, wsp\u00f3\u0142czesnego kompozytora, Stanis\u0142awa Moryto, Rektora Uniwersytetu Muzycznego, Fryderyka Chopina, w Warszawie; STABAT MATER. Jeste\u015bmy narodem pono<\/font>\u0107 religijnym<\/font>. Stabat Mater, to nic innego, jak muzyczny ho\u0142d Matce Boskiej, cierpi\u0105cej pod krzy\u017cem. Cudowni, polscy arty\u015bci i z ponad trzystu tysi\u0119cy Polak\u00f3w zamieszkuj\u0105cych nowojorsk\u0105 metropoli\u0119 zaledwie p\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca zaj\u0119\u0142o miejsca w najbardziej presti\u017cowej sali muzycznej Stan\u00f3w i chyba \u015bwiata. Dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej Budka Suflera w dyskotekowej Rosland Ballroom i…ponad trzy tysi\u0105ce Polonus\u00f3w. Najta\u0144sze bilety 70 dolar\u00f3w; u mnie najdro\u017csze kosztowa\u0142y…$50. By\u0142a w\u00f3dka, by\u0142o piwo, by\u0142y awantury, z\u0142amane nosy i strasznie du\u017co ha\u0142asu. Sponsorzy, zw\u0142aszcza ci od w\u00f3dki nie \u017ca\u0142uj\u0105 trunku. Podobno obr\u00f3t w barach si\u0119gn\u0105\u0142 30 tysi\u0119cy dolar\u00f3w. Co kieruje w\u0142a\u015bcicielami tych alkoholowych firm, \u017ce pakuj\u0105 w ten rodzaj sztuki ogromne pieni\u0105dze, a w sztuk\u0119 prezentowan\u0105 w Carnegie nie maj\u0105 ochoty dawa<\/span><\/font>\u0107 wi\u0119cej, ni\u017c drobne datki? Pieni\u0105dze? Ch\u0119<\/font>\u0107 szybkiego zysku? Reklama swojego produktu? Kiedy por\u00f3wna si\u0119 <\/font>publiczno\u015b<\/span><\/font>\u0107, kt\u00f3ra przez pi\u0119tna\u015bcie minut nagradza oklaskami na stoj\u0105co orkiestr\u0119, dyrygenta i dzie\u0142o, z publiczno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra drze si\u0119 w niebo g\u0142osy, przeklina, wrzeszczy do siebie w zgie\u0142ku decybeli, to por\u00f3wnanie to staje si\u0119 \u017cenad\u0105<\/font>. Dziko\u015b<\/span><\/font>\u0107 na scenie, dziko\u015b<\/font>\u0107 na widowni i zadowoleni importerzy i producenci w\u00f3dki. Rzym z wczesnych lat naszej ery.
\nW Carnegie Hall dowiedzia\u0142em si\u0119 ju\u017c do\u015b<\/font>\u0107 dawno, \u017ce Rosjanie nale\u017c\u0105 do tych grup etnicznych, kt\u00f3re maj\u0105 wykupion\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b<\/font>\u0107 rocznych (sezonowych) karnet\u00f3w na koncerty. I chodz\u0105 masowo. Nie zapomn\u0119 koncertu Kissina; mo\u017cna si\u0119 by\u0142o nauczy<\/font>\u0107 rosyjskiego w przerwie, a Carnegie dostawi\u0142o 60 krzese\u0142 na scenie za pianist\u0105, bo wszystkie fotele by\u0142y wykupione<\/font>. Bilety u konik\u00f3w przed gmachem si\u0119ga\u0142y 300 i 400 dolar\u00f3w i znajdowali si\u0119 nabywcy. Wczorajszego wieczoru wszyscy wychodz\u0105cy z Carnegie Hall byli lepszymi lud\u017ami; lud\u017ami wzbogaconymi o cudowno\u015b<\/span><\/font>\u0107 muzyki<\/font>, nasyconymi nieprawdopodon\u0105 energi\u0105 fantastycznego Eschenbacha, kt\u00f3ry przez p\u00f3\u0142torej godziny kreowa\u0142 niesamowity nastr\u00f3j. Podziwia\u0142em go dodatkowo, bo t\u0119 trudn\u0105 partytur\u0119 zna\u0142 prawie w ca\u0142o\u015bci na pami\u0119<\/span><\/font>\u0107<\/font>. Rzadko patrzy\u0142 w nuty, a zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce odwraca\u0142 naraz kilka kartek, bo z utworem by\u0142 ju\u017c daleko w przodzie. Ci ludzie nie\u015bli z sob\u0105 do dom\u00f3w spok\u00f3j i uniesienie i t\u0119 cudowna, tw\u00f3rcz\u0105 bezsenno\u015b<\/span><\/font>\u0107, kt\u00f3ra mnie, dla przyk\u0142adu sprowokowa\u0142a do spisania mojego prywatnego wspomnienia tego niezwyk\u0142ego wieczoru<\/font>. <\/span>
Bo\u017ce, ju\u017c trzecia nad ranem, a mnie wcale nie chce si\u0119 spa<\/span><\/font>\u0107. W my\u015blach mam obraz orkiestry, widok dyrygenta i t\u0119 znakomit\u0105 muzyk\u0119; trudn\u0105, ale przepi\u0119kn\u0105. W takim razie doko\u0144cz\u0119 dwa felietony, kt\u00f3re zacz\u0105\u0142em dla Nowego Dziennika.<\/font>

<\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Carnegie, Mahler, Aschenbach i…my KOMUNIKAT SPECJALNY: Mniej wi\u0119cej od po\u0142owy grudnia rozpoczn\u0119 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Nowym Dziennikiem. T\u0105 drog\u0105 chc\u0119 podzi\u0119kowa\u0107 Prezesowi Zarz\u0105du, Panu Tadeuszowi Kondratowiczowi i Redaktorowi Naczelnemu, Panu Janowi Latusowi za z\u0142o\u017cenie mi tej propozycji. Nie b\u0119d\u0119 wsadza\u0142 „kija w mrowisko”…no, mo\u017ce czasem.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/207"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=207"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/207\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}