{"id":26,"date":"2007-08-14T18:53:22","date_gmt":"2007-08-14T22:53:22","guid":{"rendered":"http:\/\/sporek.com\/blog\/?p=26"},"modified":"2007-09-22T12:56:29","modified_gmt":"2007-09-22T16:56:29","slug":"polska-po-latach-odc-6-ostatni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sporek.com\/blog\/?p=26","title":{"rendered":"Polska po latach, Odc. 6 – ostatni"},"content":{"rendered":"

Poni\u017cszy tekst w ca\u0142o\u015bci dedykuj\u0119 i po\u015bwi\u0119cam Panu Ferdynandowi Kostrzy\u0144skiemu, \u017co\u0142nierzowi AK, Uczestnikowi Powstania Warszawskiego.<\/strong><\/span><\/p>\n

Wybra\u0142em si\u0119 do ojczyzny po czterech latach i jak zwykle oczekiwa\u0142em szokuj\u0105cych zjawisk, jak wtedy, gdy lecia\u0142em tam pierwszy raz po trzynastu latach. Szoku nie by\u0142o. Mo\u017ce tylko niekt\u00f3re centra handlowe zadziwi\u0142y mnie ameryka\u0144skim rozmachem, mo\u017ce Polacy zrobili si\u0119 barwniejsi, weselsi. <\/span>Ostatni dzie\u0144 pobytu w Warszawie przyni\u00f3s\u0142 mi jeszcze jedno okre\u015blenie dotycz\u0105ce Polak\u00f3w: zacz\u0119li by\u0107 dumni. Dumni z przesz\u0142o\u015bci.<\/span>Tak, jak by\u0142o um\u00f3wione, spotkali\u015bmy si\u0119 u zbiegu Tarczykowskiej i Grzybowskiej. St\u0105d ju\u017c bliziutko do Ulicy Przyokopowej, czyli tej, od kt\u00f3rej wchodzi si\u0119 do Muzeum. <\/span>Zdzisia by\u0142a pierwsza. Poszli\u015bmy na \u017co\u0142niersk\u0105 groch\u00f3wk\u0119, – co\u015b pysznego. Tego dnia odby\u0142y si\u0119 uroczysto\u015bci rocznicowe z udzia\u0142em przedstawicieli Rz\u0105du i w\u0142adz miasta sto\u0142ecznego – Warszawy. <\/span>60 lat trzeba by\u0142o tym bohaterom czeka\u0107, by wreszcie Ojczyzna uzna\u0142a ich wielko\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Gdyby cztery lata temu prezydentem Warszawy by\u0142 kto inny, a nie Lech Kaczy\u0144ski, Muzeum prawdopodobnie nie zosta\u0142oby oddane do u\u017cytku. Syn \u017co\u0142nierza AK, postanowi\u0142 odda\u0107 ho\u0142d swojemu ojcu i jego towarzyszom broni. S\u0142owa dotrzyma\u0142. Muzeum organizowali i do dzi\u015b go prowadz\u0105 trzydziestolatkowie. Kaczy\u0144ski odda\u0142 ca\u0142\u0105 t\u0119 nieprawdopodobnie szeroko zakrojon\u0105 akcj\u0119 mlodym i bardzo zdolnym ludziom. Potrafili oni roznieci\u0107 tak niesamowity ogie\u0144 w duszach Warszawiak\u00f3w, \u017ce pami\u0105tki z Powstania nadchodzi\u0142y tysi\u0105cami. Powsta\u0144cy,\u00a0 \u017cegnali si\u0119 z przechowywanymi w szafach, komodach i B\u00f3g wie, gdzie jeszcze personalnymi pami\u0105tkami, ze smutkiem. Ale i \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce oto kto\u015b wreszcie zrobi\u0142 wysi\u0142ek stokro\u0107 wi\u0119kszy, ni\u017c wszystkie rz\u0105dz\u0105ce w po-komunistycznej Polsce ekipy. Jest to JEDYNE na \u015bwiecie Muzeum Powstania Warszawskiego. <\/span>Wspomnia\u0142em w poprzednim odcinku, \u017ce by\u0142y \u017co\u0142nierz AK, pan Ferdynand Kostrzy\u0144ski \u201ezagrozi\u0142\u201d mi, \u017ce je\u015bli nie p\u00f3jd\u0119 do Muzeum Powstania Warszawskiego, to pope\u0142ni\u0119 grzech ci\u0119\u017cki. I mia\u0142 racj\u0119 \u201eStary Wiarus\u201d; by\u0107 w Warszawie i nie odwiedzi\u0107 tego miejsca istotnie graniczy z grzechem. I nie tylko, by\u0142by to grzech zaniedbania, a wi\u0119c i lenistwa, ale przede wszystkim by\u0142by grzechem lekcewa\u017cenia historii w\u0142asnego kraju; lekcewa\u017cenia tych, kt\u00f3rzy walczyli i prze\u017cyli i tych, kt\u00f3rzy walczyli i polegli w tej tragicznej bitwie o nasz\u0105 stolic\u0119. Jednocze\u015bnie nie odwiedzenie tego Muzeum by\u0142oby akceptacj\u0105 dra\u0144stwa, jakie Powsta\u0144com Warszawy zgotowa\u0142y w\u0142adze komunistyczne, a szczeg\u00f3lnie Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego. <\/span>Szok po ponad dwugodzinnym zwiedzaniu tego sanktuarium m\u0119ki, bohaterstwa, heroizmu i po\u015bwi\u0119cenia by\u0142 ogromny; – jeszcze wi\u0119kszy nast\u0105pi\u0142, gdy przeczyta\u0142em, ju\u017c po powrocie do Stan\u00f3w, pot\u0119\u017cnych rozmiar\u00f3w broszur\u0119, kupion\u0105 za jedyne pi\u0119\u0107 z\u0142otych w sklepiku na dziedzi\u0144cu.<\/span>Wstrz\u0105s powoduje nie tylko samo zwiedzanie. Wstrz\u0105s, nast\u0119puje po u\u015bwiadomieniu sobie, jak straszliwie ok\u0142amywali nas \u201eczerwoni\u201d. Ale to, jakby wt\u00f3rne zjwisko, bo w sumie, nic nam si\u0119 od tego ok\u0142amywania nie dzia\u0142o. Natomiast fakty ukazuj\u0105ce zbrodnie Polski Socjalistycznej na Polakach s\u0105 tak odra\u017caj\u0105ce, przera\u017caj\u0105ce i pora\u017caj\u0105ce, \u017ce z trudem zmusza\u0142em si\u0119 do dalszego czytania. Otwiera\u0142y mi si\u0119 wszystkie no\u017ce w kieszeniach, oczy wilgotnia\u0142y bezkontrolnie, pi\u0119\u015bci zaciska\u0142y si\u0119 same, po ka\u017cdym rodziale usta bezwiednie wymawia\u0142y: \u201eWieczne odpoczywanie racz IM da\u0107 Panie\u201d. <\/span>Nie ma sensu, abym opisywa\u0142 nasz\u0105 marszrut\u0119. Ca\u0142a tr\u00f3jka zwiedza\u0142a, jakby na w\u0142asny rachunek, zatrzymuj\u0105c si\u0119 i kontempluj\u0105c tam, gdzie dla ka\u017cdego z nas co\u015b wydawa\u0142o si\u0119 bardziej interesuj\u0105ce, czytaj wstrz\u0105saj\u0105ce, tragiczne w swojej wymowie. Od czasu, do czasu spogl\u0105da\u0142em to na Zdzis\u0142aw\u0119, to na Ani\u0119. Zastanawia\u0142em si\u0119, co te\u017c w tej m\u0142odej, artystycznej g\u0142owie mo\u017ce si\u0119 teraz dzia\u0107. Przecie\u017c ona nie mia\u0142a szans na poznanie tej cz\u0119\u015bci historii Polski. D\u0142ugoletni pobyt we W\u0142oszech oderwa\u0142 j\u0105 od kraju, nauczy\u0142 do perfekcji obcego j\u0119zyka, wyuczy\u0142 fachu, ale…oderwa\u0142. Obydwie \u015bpiewaczki patrzy\u0142y na eksponaty w niezwyk\u0142ym skupieniu. Nagle Anna zatrzyma\u0142a si\u0119 przy ogromnym zdj\u0119ciu przedstawiaj\u0105cym przygi\u0119tych, wybiegaj\u0105cych ze swojej kryj\u00f3wki Powsta\u0144c\u00f3w…Czy wyobra\u017ca sobie swojego dziadka?- zastanawia\u0142em si\u0119. Jak, zwiedzanie tego muzeum wp\u0142ynie na \u015bwiadomo\u015b\u0107 m\u0142odych pokole\u0144?<\/span><\/p>\n

T\u0142umy ludzi. Ju\u017c na zewn\u0105trz olbrzymia, d\u0142uga kolejka. Przekr\u00f3j wiekowy od m\u0142odzie\u017cy, co cieszy\u0142o mnie niewymownie, do ludzi naprawd\u0119 w podesz\u0142ym wieku. A w\u015br\u00f3d nich Powsta\u0144cy, Bohaterowie tamtych czas\u00f3w. W ko\u0144cu, z<\/span>m\u0119czeni i przygn\u0119bieni eskpozycj\u0105 doszli\u015bmy do niewielkiej kawiarenki-restauracji, tak bym to nazwa\u0142. I tu spotkali\u015bmy cz\u0142owieka, kt\u00f3ry zwr\u00f3ci\u0142 nasz\u0105 uwag\u0119 tym, \u017ce by\u0142\u00a0 w mundurze. Niski, w podesz\u0142ym wieku. Troch\u0119 s\u0142abo s\u0142ysza\u0142. Rozpocz\u0119li\u015bmy rozmow\u0119. By\u0142 to Kapitan Stefan D\u0105browski, pseudonim Sta\u015b z Narodowych Si\u0142 Zbrojnych. Bez namys\u0142u zaprosili\u015bmy go na…cokolwiek by sobie za\u017cyczy\u0142. Chcia\u0142 tylko herbatk\u0119; do\u0142o\u017cyli\u015bmy do niej ciastko. Wyszli\u015bmy na taras i rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 rozmowa. M\u00f3wi\u0142 przera\u017caj\u0105ce rzeczy; bra\u0142 udzia\u0142 w Powstaniu,- uwa\u017ca\u0142 to za sw\u00f3j obowi\u0105zek, wywieziony na roboty; ale tortur i ci\u0119\u017ckiego wi\u0119zienia zazna\u0142 od swoich. M\u00f3wi, z trudem klec\u0105c zdania. Zaszklone, stare oczy r<\/span>obi\u0105 wra\u017cenie tragicznie smutnych. \u201eNareszcie spe\u0142ni\u0142o si\u0119 nasze marzenie,- zostali\u015bmy uznani za obro\u0144c\u00f3w Polski,” – piecz\u0119tuje swoje opowie\u015bci. W pewnym momencie przechyla si\u0119 w moj\u0105 stron\u0119 odsuwaj\u0105c ko\u0142nierz munduru; „widzi pan t\u0119 opuchni\u0119t\u0105 szram\u0119? To Ubek rozci\u0105\u0142 mi no\u017cem kark i posypywa\u0142 sol\u0105”. <\/span>Ciarki przesz\u0142y mnie od st\u00f3p do czubka \u0142ysiny. Moje panie, a\u017c sykn\u0119\u0142y z wyobra\u017conego b\u00f3lu. Powstaniec teraz ju\u017c si\u0119 z tego za\u015bmiewa\u0142. Teraz. „<\/span>Czekali\u015bmy, panie 60 lat, \u00a0kontynuowa\u0142; -z kolegami my\u015bleli\u015bmy, \u017ce zrobi to ju\u017c Wa\u0142\u0119sa, Mazowiecki, bo to przecie\u017c z Solidarno\u015bci, – gdzie tam…Trzeba by\u0142o, \u017ceby Kaczy\u0144ski si\u0119 wkurzy\u0142 i powiedzia\u0142: musi by\u0107 Muzeum Powstania – i zrobi\u0142”. <\/span>Ludzie przy s\u0105siednich stolikach poodwracali g\u0142owy i z zaciekawieniem sluchali starego Powsta\u0144ca. Przysz\u0142a do nas \u017cywa historia. <\/span><\/p>\n

Dekretem PKWN, AK-owcy s\u0105dzeni byli i skazywani tymi samymi wyrokami, co niemieccy przest\u0119pcy wojenni.\u00a0<\/span> Rosjanie patrzyli na krwawi\u0105c\u0105 Warszaw\u0119 i nie kiwn\u0119li palcem. Zachodnie mocarstwa z bandyt\u0105 Stalinem przekre\u015bli\u0142y nadzieje Powsta\u0144c\u00f3w na woln\u0105 Polsk\u0119, wsuwaj\u0105c j\u0105 na p\u00f3\u0142 wieku pod rosyjski but. Do brutalnej oboj\u0119tno\u015bci Rosjan, stoj\u0105cych na prawym brzegu Wis\u0142y i ohydnej decyzji Ja\u0142ta\u0144skiej polscy s\u0142ugusi Zwi\u0105zku Sowieckiego do\u0142o\u017cyli tortury, wi\u0119zienia i kary \u015bmierci dla tych, kt\u00f3rzy broni\u0105c Ojczyzny ocaleli od kul niemieckiego naje\u017ad\u017acy. <\/span>W ksi\u0105\u017cce-broszurze, o kt\u00f3rej wspomnia\u0142em wy\u017cej, zamieszczony jest spis 49 – czterdziestu dziewi\u0119ciu !! – tortur wymy\u015blonych przez polskich oprawc\u00f3w UB. Wszystkie 49 u\u017cyte zosta\u0142y dla jednego cz\u0142owieka, Kazimierza Moczarskiego, szefa Biura Informacji i Propagandy ostatniej Komendy G\u0142\u00f3wnej AK. Jest to lektura wy\u0142\u0105cznie dla ludzi o mocnych nerwach. Tym tragiczniejsza, ale te\u017c tym prawdziwsza, \u017ce spisana przez ofiar\u0119. <\/span>S\u0105 w tej broszurze\u00a0wspomnienia, wielkiej naszej aktorki Aliny Janowskiej, \u0142\u0105czniczki w Powstaniu. S\u0105 tam historie wydarze\u0144, od kt\u00f3rych ciarki przechodz\u0105 po plecach, jak stado mr\u00f3wek. Jest tam prawda o zezwierz\u0119ceniu ludzi z aparatu, kt\u00f3rzy swoje ofiary traktowali gorzej, ni\u017c traktuje si\u0119 zwierz\u0119ta. Ale torturuj\u0105c cia\u0142a, nie pokonali ducha. Z podniesion\u0105 glow\u0105 Ak-owcy prze\u017cyli okres komunizmu, by u schy\u0142ku \u017cycia doczeka\u0107 si\u0119 pe\u0142nej chwa\u0142y i uznania. <\/span>Dopiero tam, w Muzeum ujrza\u0142em patriotyzm i g\u0142\u0119boko zaanga\u017cowany stosunek powojennych pokole\u0144 do tego, co dzia\u0142o si\u0119 63 lata temu. Kalendarium Powstania – wisz\u0105ce kartki kalendarzowe, opisuj\u0105ce dzie\u0144 po dniu, rozwieszone s\u0105 w ka\u017cdej sali po kilka dat. Jest ich tyle, \u017ce ka\u017cdy zwiedzaj\u0105cy m\u00f3g\u0142 bra\u0107 nawet po kilka z ka\u017cdej daty. 63 dni chwa\u0142y, m\u0119ki, poswi\u0119cenia i ofiary, ale przede wszystkim bohaterstwa. Kalendarium jest ci\u0105gle uzupe\u0142niane. Zwiedzaj\u0105cy kompletowali t\u0119 histori\u0119 i jestem pewien, \u017ce w swoich domach b\u0119d\u0105 studiowa\u0107 prawd\u0119. I jestem pewien, \u017ce \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa p\u00f3jdzie we w\u0142a\u015bciwym kierunku. Zwiedzaj\u0105cy nie maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci: Kaczy\u0144ski swoj\u0105 decyzj\u0105 o przyspieszeniu prac nad zorganizowaniem tego Muzeum udowodni\u0142, \u017ce zna histori\u0119 i nie ma zamiaru jej ani utajnia\u0107, ani tym bardziej wypacza\u0107, jak robili to jego poprzednicy, a szczeg\u00f3lnie ci z okresu PRL. <\/span>Po zwiedzeniu tego miejsca wzrasta czujno\u015b\u0107 przed wszelkimi odmianami przed\u0142u\u017ce\u0144 po PZPR. <\/span><\/p>\n

W drodze powrotnej pierwszy przerwa\u0142em ci\u0119\u017ckie, skupione \u00a0milczenie: Jakie wra\u017cenia? – zapyta\u0142em. Nie odrywaj\u0105c wzroku od autostrady, Anna odpowiedzia\u0142a, jakim\u015b dziwnie uroczystym p\u00f3\u0142g\u0142osem: „WIesz, chyba dopiero teraz u\u015bwiadamiam sobie przez co przeszed\u0142 m\u00f3j dziadziu\u015b i ci wszyscy bohaterowie. Dlaczego zostali ukarani?…” <\/span><\/p>\n

Tak,- pomy\u015bla\u0142em. Tak w\u0142a\u015bnie ma dzia\u0142a\u0107 to Muzeum, – to w\u0142a\u015bnie jest jego zadaniem. Milczeli\u015bmy ju\u017c do ko\u0144ca. Wiedzia\u0142em jednak, \u017ce w tym milczeniu by\u0142o strasznie du\u017co tre\u015bci. <\/span><\/p>\n

M\u00f3g\u0142bym pisa\u0107 do rana i jeszcze kilka nast\u0119pnych dni. Nie. Pragn\u0119 natomiast z ca\u0142ego serca zaapelowa\u0107 do wszystkich, kt\u00f3rzy to przeczytaj\u0105, powtarzaj\u0105c s\u0142owa \u017co\u0142nierza AK, Powsta\u0144ca, Ferdynanda Kostrzy\u0144skiego, kt\u00f3ry ci\u0119\u017cko choruj\u0105c zaklina\u0142 mnie: \u201eBy\u0107 w Warszawie i nie odwiedzi\u0107 Muzeum Powstania Warszawskiego, to ci\u0119\u017cki grzech\u201d. <\/span>S\u0142owa pana Ferdynanda niech stan\u0105 si\u0119 mottem dla nas wszystkich – ok\u0142amywanych przez ojczyst\u0105 w\u0142adz\u0119. <\/span>A je\u015bli chcecie wiedzie\u0107 to wszystko, co o Powstaniu napisano, sfotografowano i udekumentowano, a nie planujecie wyjazdu do stolicy, to wejd\u017acie na stron\u0119 http:\/\/www.1944.pl\/<\/a> – b\u0119dziecie w Muzeum. <\/span>Je\u015bli nie b\u0119dzie si\u0119 Wam chcia\u0142o tam wej\u015b\u0107, to id\u017acie do spowiedzi, bo pope\u0142niacie grzech ci\u0119\u017cki.<\/span><\/p>\n

Ferdynandowi Kostrzy\u0144skiemu, z najg\u0142\u0119bszym szacunkiem, podziwem i przyja\u017ani\u0105 – Janusz Sporek<\/em><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Poni\u017cszy tekst w ca\u0142o\u015bci dedykuj\u0119 i po\u015bwi\u0119cam Panu Ferdynandowi Kostrzy\u0144skiemu, \u017co\u0142nierzowi AK, Uczestnikowi Powstania Warszawskiego. Wybra\u0142em si\u0119 do ojczyzny po czterech latach i jak zwykle oczekiwa\u0142em szokuj\u0105cych zjawisk, jak wtedy, gdy lecia\u0142em tam pierwszy raz po trzynastu latach. Szoku nie by\u0142o. Mo\u017ce tylko niekt\u00f3re centra handlowe zadziwi\u0142y mnie ameryka\u0144skim rozmachem, mo\u017ce Polacy zrobili si\u0119 barwniejsi, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}