{"id":424,"date":"2014-02-18T00:37:38","date_gmt":"2014-02-18T04:37:38","guid":{"rendered":"http:\/\/sporek.com\/blog\/?p=424"},"modified":"2014-02-21T23:32:11","modified_gmt":"2014-02-22T03:32:11","slug":"nina-byla-tylko-jedna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sporek.com\/blog\/?p=424","title":{"rendered":"Nina by\u0142a tylko jedna"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Nin\u0119 (Janin\u0119) Polan pozna\u0142em 11 listopada, 1988 roku podczas uroczystej akademii z okazji rocznicy Niepodleg\u0142o\u015bci Polski, w Centrum Polsko-S\u0142owia\u0144skim. Mia\u0142a w\u00f3wczas 61 lat\u00a0i od razu zaprzyja\u017ani\u0142a si\u0119 ze mn\u0105, 40-letnim smarkaczem, emigracyjnym \u017c\u00f3\u0142todziobem.<\/span><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\u00a0\u0141\u0105czy\u0142a nas mi\u0142o\u015b\u0107 do polskiej kultury. Od tego czasu nasze drogi krzy\u017cowa\u0142y si\u0119 z r\u00f3\u017cn\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 i r\u00f3\u017cnymi aspektami; a to Nina prosi\u0142a o pomoc w znalezieniu jakiego\u015b \u015bpiewaka, lub aktora, a to chcia\u0142a si\u0119 spotka\u0107, aby skonsultowa\u0107 co\u015b, co dr\u0119czy\u0142o J\u0105 w Jej nowych planach artystycznych, a to zadzwoni\u0142a, \u017ceby pogada\u0107. \u00a0<\/span>Wiedzia\u0142a doskonale, czym ja si\u0119 zajmuj\u0119 i nigdy nie proponowa\u0142a, abym anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w Jej projekty. Wr\u0119cz m\u00f3wi\u0142a: \u201cDobrze, \u017ce ty zajmujesz si\u0119 klasyk\u0105, r\u00f3bmy swoje, kiedy\u015b nas doceni\u0105\u201d. Ale te\u017c najcz\u0119\u015bciej dodawa\u0142a: \u201eNajprawdopodobniej dopiero, jak nas ju\u017c nie b\u0119dzie\u201d,\u00a0i tu \u015bmia\u0142a si\u0119 w g\u0142os. \u00a0Te s\u0142owa uwa\u017ca\u0142em akurat za smutn\u0105 konkluzj\u0119, kt\u00f3ra jednak bole\u015bnie realnie dotyczy wszelkiej ma\u015bci spo\u0142ecznik\u00f3w. A Nina spo\u0142ecznikiem by\u0142a. Co wiedzia\u0142 o Ninie zwyk\u0142y zjadacz emigracyjnego chleba? Czy wiedzia\u0142, \u017ce pochodzi\u0142a z rodziny dyplomaty? \u017be by\u0142a jedyn\u0105 c\u00f3rk\u0105 senatora II Rzeczypospolitej, Tadeusza Katelbacha, postaci niewiarygodnie barwnej, patriotycznej, intelektualnej? Czy wiedzia\u0142, \u017ce mieszka\u0142a w Wilnie i Warszawie, ale ostatecznie, ponosz\u0105c konsekwencje bycia c\u00f3rk\u0105 dyplomaty, dziennikarza, emisariusza rz\u0105du, wychowywa\u0142a si\u0119 w Londynie? Czy zwyk\u0142y Polonus wiedzia\u0142, \u017ce Nina otrzyma\u0142a znakomite wykszta\u0142cenie aktorskie w Kr\u00f3lewskiej Akademii Sztuki Dramatycznej? Czy wiedzia\u0142 polonijny emigrant, \u017ce Nina debiutowa\u0142a w Teatrze Dramatycznym w Londynie? \u017be wyst\u0119powa\u0142a na londy\u0144skim West End, graj\u0105c w spektaklach re\u017cyserowanych przez wielkiego Petera Brooka; \u201eDark of the Moon\u201d, \u201eHenryk IV\u201d, z Robertem Shaw? \u00a0Czy goni\u0105cy za etatem przy \u201e kontraktorce\u201d, \u201eplejsami\u201d, zwyk\u0142y zjadacz emigracyjnego chleba wiedzia\u0142, \u017ce w Londynie gra\u0142a te\u017c w Polskim Teatrze Dramatycznym, Teatrze Polskim ZASP i Teatrze Nowym? I w ko\u0144cu, czy wiedzia\u0142, \u017ce w Nowym Jorku Nina Polan wyst\u0119powa\u0142a na Broadway \u2018u, w s\u0142ynnym Teatrze La MaMa i, \u017ce by\u0142a od 1984 roku dyrektork\u0105 naczeln\u0105 i artystyczn\u0105 Polskiego Instytutu Teatralnego? Nina Polan teatr kocha\u0142a nade wszystko, ale, czy wiemy, \u017ce zagra\u0142a te\u017c u boku wielkiej Meryl Streep w g\u0142o\u015bnym filmie Alana J. Pakuli, „Sophie’s Choice” – „Wyb\u00f3r Zofii”? Nie. Przeci\u0119tny zjadacz ci\u0119\u017cko wypracowanego, emigracyjnego chleba nie wiedzia\u0142\u00a0i nie wie. Ale i tak wiedzia\u0142o wielu i wielu b\u0119dzie Jej brakowa\u0142o.<\/span><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Nina Polan by\u0142a instytucj\u0105. Jej odej\u015bcie stworzy\u0142o bolesn\u0105 wyrw\u0119 w kulturze Polonii. Je\u015bli m\u00f3wi si\u0119, \u017ce nie ma ludzi niezast\u0105pionych, to w przypadku Niny Polan to powiedzenie nie ma racji bytu. W obecnych realiach tw\u00f3rczo-spo\u0142ecznikowskich Polonii nie widz\u0119 nikogo, kto m\u00f3g\u0142by kontynuowa\u0107 Jej dzie\u0142o. Zawsze pogodna, zawsze serdeczna, u\u015bmiechni\u0119ta, z tym Jej cudownym, wile\u0144skim za\u015bpiewem w g\u0142osie. Wychowana i wykszta\u0142cona w Londynie, mieszkaj\u0105ca w Stanach od 1954 roku, m\u00f3wi\u0142a przepi\u0119kn\u0105 polszczyzn\u0105. Nie by\u0142o takiej mo\u017cliwo\u015bci, aby Nina, m\u00f3wi\u0105c po polsku wtr\u0105ca\u0142a ameryka\u0144skie \u201egarbecie\u201d, \u201ekornery\u201d, \u201estrity\u201d, \u201efrendy\u201d \u00a0i inne \u201eangielsko\u015bci\u201d. Nina powinna by\u0107 Dam\u0105 Polonii, Nestork\u0105. Uwielbia\u0142a Modrzejewsk\u0105, ale Polonia nigdy nie odda\u0142a Jej nawet setnej cz\u0119\u015bci tego, co\u2026 Amerykanie dali Modrzejewskiej.<\/span><\/p>\n

Nino Droga, nie zapomnimy, co robi\u0142a\u015b i, co zrobi\u0142a\u015b dla polskiej kultury tu, na twardej, ameryka\u0144skiej ziemi.<\/span><\/p>\n

Ostatni raz spotka\u0142em Nin\u0119 w Fundacji Ko\u015bciuszkowskiej, podczas przyznawania wyr\u00f3\u017cnie\u0144 Krzysztofowi Pendereckiemu i Rafa\u0142owi Olbi\u0144skiemu. By\u0142o to 12 grudnia ubieg\u0142ego roku. Nina, swoim zwyczajem obj\u0119\u0142a mnie, jak stara, serdeczna przyjaci\u00f3\u0142ka i z tym czarownym u\u015bmiechem, patrz\u0105c prosto \u00a0w oczy, powiedzia\u0142a: \u201eTak si\u0119 ciesz\u0119, kochany, \u017ce widz\u0119 ci\u0119 w dobrej kondycji, s\u0142ysza\u0142am, \u017ce masz k\u0142opoty z serduchem. Daj\u017ce spok\u00f3j, ch\u0142opie, masz jeszcze tyle do zrobienia\u201d. \u00a0A ja na to: \u201eNina, jak widz\u0119 Ciebie i Twoj\u0105 kondycj\u0119, to mi wstyd, \u017ce w og\u00f3le mam jakie\u015b k\u0142opoty\u201d. I wtedy Ona zupe\u0142nie powa\u017cnie, jakby nie wypowiedzia\u0142a poprzedniej sekwencji, skonkludowa\u0142a: \u201eJanusz, pami\u0119taj, masz jedno \u017cycie, a oni (tu powiod\u0142a oczami, jakby chcia\u0142a obj\u0105\u0107 wzrokiem ca\u0142\u0105 Poloni\u0119) i tak najch\u0119tniej b\u0119d\u0105 ci rzuca\u0107 k\u0142ody pod nogi\u201d. Rozmawia\u0142a wtedy z wieloma lud\u017ami, By\u0142a pe\u0142na \u017cycia. Godzin\u0119 p\u00f3\u017aniej podesz\u0142a, aby mnie u\u015bciska\u0107 na po\u017cegnanie. Zrobi\u0142a to z matczyn\u0105 czu\u0142o\u015bci\u0105, ca\u0142uj\u0105c mnie w oba policzki. Nie podejrzewa\u0142em, a Ona si\u0119 nie poskar\u017cy\u0142a, \u017ce by\u0142a ci\u0119\u017cko chora. To by\u0142o nasze po\u017cegnanie. Nie przypuszcza\u0142em, \u017ce\u2026 ostateczne.<\/span><\/p>\n

Nino Kochana, tylko Ty wiesz i zabra\u0142a\u015b to teraz ze sob\u0105 w Niebiosa, co czu\u0142a\u015b, oddaj\u0105c \u017cycie polskiej kulturze na obczy\u017anie, ale wiedz, \u017ce s\u0105 ludzie, s\u0105 polscy emigranci, kt\u00f3rzy nigdy Ci\u0119 nie zapomn\u0105 i nigdy nie zapomn\u0105 Twojej ci\u0119\u017ckiej pracy dla polskiej kultury.<\/span><\/p>\n

Cze\u015b\u0107 Twojej Pami\u0119ci. Wieczny odpoczynek dla Twojej Duszy. \u017begnaj, Droga Przyjaci\u00f3\u0142ko. \u017begnaj Krzewicielko polsko\u015bci w Ameryce.<\/span><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nin\u0119 (Janin\u0119) Polan pozna\u0142em 11 listopada, 1988 roku podczas uroczystej akademii z okazji rocznicy Niepodleg\u0142o\u015bci Polski, w Centrum Polsko-S\u0142owia\u0144skim. Mia\u0142a w\u00f3wczas 61 lat\u00a0i od razu zaprzyja\u017ani\u0142a si\u0119 ze mn\u0105, 40-letnim smarkaczem, emigracyjnym \u017c\u00f3\u0142todziobem.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/424"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=424"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/424\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}