{"id":585,"date":"2018-11-16T17:33:28","date_gmt":"2018-11-16T21:33:28","guid":{"rendered":"http:\/\/sporek.com\/blog\/?p=585"},"modified":"2018-11-16T17:34:24","modified_gmt":"2018-11-16T21:34:24","slug":"marek-probosz-%e2%80%93-raporty-rotmistrza-pileckiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sporek.com\/blog\/?p=585","title":{"rendered":"Marek Probosz \u2013 Raporty Rotmistrza Pileckiego"},"content":{"rendered":"

14 listopada, 2018 zapami\u0119tam, jako dzie\u0144 dw\u00f3ch, wspania\u0142ych wydarze\u0144; Spektakl o Rotmistrzu Pileckim, w wykonaniu znakomitego aktora, Marka Probosza, w ramach Festiwalu Solowego w Theater Row, przy 42 Ulicy i koncert w Carnegie Hall, zatytu\u0142owany \u201eG\u0142osy g\u00f3r\u201d, anonsowany, jako \u201ewydarzenie roku\u201d. Ali\u015bci, jak mawia\u0142 Klasyk, monodram Marka Probosza, zrobi\u0142 na mnie o wiele wi\u0119ksze wra\u017cenie, ni\u017c \u201ewydarzenie roku\u201d. Po pierwsze: temat \u2013 zakazany przez komun\u0119, po drugie – nieprawdopodobny \u0142adunek patriotyzmu, polsko\u015bci, a jednocze\u015bnie dramatu, ale nie tylko cz\u0142owieka, dramatu pa\u0144stwa,<\/span><\/p>\n

spo\u0142ecze\u0144stwa, po trzecie \u2013 kapitalna kreacja polskiego aktora. Jedyne, co mnie niepokoi\u0142o, to to, czy moje serce wytrzyma wszystkie napi\u0119cia, jakie w swojej inscenizacji stopniowa\u0142 autor i wykonawca. Obydwa te wydarzenia b\u0119d\u0105 przedmiotem moich dw\u00f3ch recenzji, z tym, \u017ce, o ile monodram b\u0119dzie opisany g\u0142\u00f3wnie w superlatywach, o tyle za \u201eWydarzenie roku\u201d, kto\u015b \u201ebeknie\u201d, bo pewnych rzeczy robi\u0107 nie wolno, a samo wydarzenie by\u0142o dla mnie z cyklu \u201enie wszystko z\u0142oto, co si\u0119 \u015bwieci\u201d. I dobrze wiecie, Drodzy Czytelnicy, \u017ce nie chodzi o krytyk\u0119, dla krytyki. Od trzydziestu lat \u201em\u00f3wi\u0119, co czuj\u0119\u201d i dlatego mam wrog\u00f3w w\u015br\u00f3d \u201eelit\u201d, snob\u00f3w i lewak\u00f3w. Uwielbiam jednak\u017ce angielsk\u0105 formu\u0142\u0119 \u201egoes what? \u2013 I don\u2019t care.\u201d<\/span><\/p>\n

A, zatem – Marek Probosz i jego spektakl. Kameralna sala w budynku przy 410 West 42 Street. W tym budynku mie\u015bci si\u0119 – uwaga – sze\u015b\u0107 salek teatralnych; jedna na 199 miejsc, trzy po 99 miejsc, jedna na 88 krzese\u0142 i jedna na 55 krzese\u0142. Do tego sze\u015b\u0107 pomieszcze\u0144 na pr\u00f3by i trzy pomieszczenia typu bufet. Wszystko w tzw. kategorii „Off Broadway”, czyli znajduj\u0105cych si\u0119 w blisko\u015bci strefy wielkich teatr\u00f3w broadwayowskich, ale maj\u0105cych nie wi\u0119cej, ni\u017c 499 miejsc. Produkcje off broadwayowskie mog\u0105 by\u0107 zar\u00f3wno sztukami teatralnymi, jak i musicalami, a tak\u017ce rewiami.<\/span><\/p>\n

W sali na czwartym pi\u0119trze znalaz\u0142 swoje miejsce spektakl o polskim bohaterze II Wojny \u015awiatowej, – „Ochotnik o\u015bwi\u0119cimski – Kapitan Witold Pilecki”, wpisany w ramy festiwalu United Solo Festival. Jest to monodram, czyli „teatr jednego aktora”, wsparty obrazem pokazywanym na ekranie i g\u0142osem lektorki, prezentuj\u0105cej poszczeg\u00f3lne obrazy, co da\u0142o<\/span><\/p>\n

znakomite wype\u0142nienie „przerw my\u015blowych” w monologu aktora, jak na przyk\u0142ad przesuni\u0119cia w czasie, zmiana miejsca, fakty historyczne, itp. By\u0142em szalenie ciekaw, jak jeden cz\u0142owiek mo\u017ce opowiedzie\u0107, jedn\u0105 z najtragiczniejsz\u0105, do b\u00f3lu wstrz\u0105saj\u0105c\u0105 histori\u0119 z II Wojny \u015awiatowej. Takich historii by\u0142o oczywi\u015bcie bardzo, bardzo wiele, ale w przypadku Rotmistrza Pileckiego mamy do czynienia z czym\u015b szerszym w znaczeniu i wadze jego czyn\u00f3w. Marek Probosz, polski aktor mieszkaj\u0105cy w Los Angeles i tam wyk\u0142adaj\u0105cy aktorstwo na Uniwersytecie Kalifornijskim bez reszty umi\u0142owa\u0142 posta\u0107 Pileckiego. Wcieli\u0142 si\u0119 w rol\u0119 tego bohatera ju\u017c raz w filmie Bugajskiego, – obrazie tak wstrz\u0105saj\u0105cym, \u017ce ludziom o s\u0142abych nerwach absolutnie nie poleca\u0142bym ogl\u0105dania. Nasz aktor dokona\u0142 rzeczy niezwykle wielkiej, – na deskach malutkiego „offbroadway’u” zrobi\u0142 sztuk\u0119 tak wielk\u0105, \u017ce wycisn\u0119\u0142a ona na mnie pi\u0119tno nie do wymazania, nie do zapomnienia; – Obrazy obozu o\u015bwi\u0119cimskiego, perfekcyjnie adekwatna dynamika s\u0142\u00f3w, ca\u0142ych fraz, czy te\u017c wielu zda\u0144 wyrzuconych, jak z \u017candarmskiego automatu robi\u0142a nieprawdopodobne wra\u017cenie; mundur \u017co\u0142nierza z tamtych czas\u00f3w, podkute buty, kt\u00f3rych tupot na „wra\u017cliwych” deskach teatralnej pod\u0142ogi przenosi\u0142 widz\u00f3w w piekieln\u0105 otch\u0142a\u0144 obozowych barak\u00f3w; mimika twarzy i gra ka\u017cdym nerwem, ka\u017cdym centymetrem policzk\u00f3w, oczu; rozdygotane, drgaj\u0105ce r\u0119ce, wszystko to tworzy\u0142o jednoosobowe, ale, jak\u017ce wielkie, pe\u0142ne tre\u015bci widowisko i ani na moment nie dopuszcza\u0142o my\u015bli, \u017ce brakuje tu wykonawc\u00f3w. Marek Probosz jest re\u017cyserem, wykonawc\u0105 i wsp\u00f3\u0142producentem; autorami adaptacji scenicznej s\u0105 Terry Tegnazian i Debra Gendel, przy czym Terry T. jest wsp\u00f3\u0142producentem widowiska. A spektakl, to raporty z Auschwitz, napisane przez Witolda Pileckiego, czyli, autentyzm pierwszej wody. \u00a0Monodram ko\u0144czy si\u0119 czym\u015b w rodzaju egzystencjonalnego pytania:, kim jeste\u015bmy, co zrobili\u015bmy, co robimy, aby ta historia przetrwa\u0142a; kim byli ludzie, kt\u00f3rzy t\u0119 histori\u0119 ukrywali? A pod spodem tego pytania nast\u0119pne: gdzie jest bohater, gdzie jest jego cia\u0142o? Czemu pami\u0119\u0107 o nim przykryto czerwon\u0105 p\u0142acht\u0105 s\u0142u\u017calczego, bandyckiego komunizmu? Dlaczego O\u015bwi\u0119cim by\u0142 dla niego „igraszk\u0105” w por\u00f3wnaniu z tym, co zgotowali mu rodacy oddani obcemu krajowi? Spektakl porusza tak dog\u0142\u0119bnie, \u017ce do dzi\u015b znajduj\u0119 w sobie coraz to nowe pytania, ale i w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 na czasy, w kt\u00f3rych si\u0119 urodzi\u0142em i, w kt\u00f3rych \u017cy\u0142em absolutnie nie\u015bwiadom, \u017ce \u017cyj\u0119 w\u015br\u00f3d bandyt\u00f3w, kt\u00f3rzy wymordowali niewiarygodn\u0105 liczb\u0119 patriot\u00f3w, kt\u00f3rzy doko\u0144czyli zamierzon\u0105 przez Hitlera zag\u0142ad\u0119 polskiej inteligencji. Czy\u017c nie po to jest sztuka \u017ceby porusza\u0107 nasze sumienia? Wi\u0119c mam kolejne pytanie: Czy s\u0142ynny Kurier, Jan Karski by\u0142 wa\u017cniejszy od Pileckiego i dlaczego? Wszak Pilecki da\u0142 si\u0119 wywie\u017a\u0107 do O\u015bwi\u0119cimia po to, \u017ceby spisywa\u0107 i wysy\u0142a\u0107 \u015bwiatu raporty z tamtego ludob\u00f3jstwa, \u017ceby tam, w samym \u015brodku koncentracyjnego piek\u0142a tworzy\u0107 ruch oporu. Karski prze\u017cy\u0142 pocz\u0105tki komunizmu i do\u017cy\u0142 glorii i chwa\u0142y \u201e\u017cywej legendy\u201d; – Pilecki zgin\u0105\u0142 z r\u0105k oprawc\u00f3w narodowo\u015bci polskiej\u2026 a mo\u017ce niepolskiej\u2026? A zatem i nast\u0119pne pytanie? Dlaczego przed Konsulatem Generalnym RP siedzi tylko Karski? Czy dlatego, \u017ce jego meldunki dotyczy\u0142y w szczeg\u00f3lno\u015bci \u017byd\u00f3w? Pami\u0119tam, – \u0141aweczk\u0119 „po\u015bwi\u0119cali” przedstawiciele diaspory \u017cydowskiej, a potem konsul Kasprzyk wzi\u0105\u0142 ich wszystkich na uroczyst\u0105 kolacj\u0119. I niech tam. Ale wida\u0107, bardzo wyra\u017anie wida\u0107, ze Karski czeka na partnera do tych swoich szach\u00f3w. To mo\u017ce by jednak pomy\u015ble\u0107 i „dorze\u017abi\u0107” rotmistrza Pileckiego, w obozowym pasiaku, z wyhaftowanym numerem i jeszcze – jak sugeruje jeden z internaut\u00f3w – r\u0119k\u0105 wyci\u0105gni\u0119t\u0105 w stron\u0119 Kuriera chowaj\u0105c\u0105 w zwini\u0119tej d\u0142oni meldunek, raport z obozu?<\/span><\/p>\n

Dzi\u0119kuj\u0119, z g\u0142\u0119bi serca dzi\u0119kuj\u0119 Markowi Proboszowi – znamy si\u0119 i przyja\u017animy od ponad czterdziestu lat – los nie by\u0142 zbyt \u0142askaw i trzyma\u0142 nas na dystans, ale przyja\u017a\u0144 „pisana s\u0142owem” te\u017c swoj\u0105 si\u0142\u0119 ma i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce po tych wszystkich latach, przetrwa\u0142a. Marku, jeste\u015b wielki. My wszyscy musimy pami\u0119ta\u0107, co zrobi\u0142e\u015b dla pokazania tego tragicznego fragmentu polskiej historii, opowiadaj\u0105c \u017cycie Rotmistrza w j\u0119zyku angielskim. Absolutnie nie do przecenienia. Zako\u0144cz\u0119 apelem do organizacji polonijnych: Nie pozw\u00f3lmy, aby ten spektakl mia\u0142 tylko dwie realizacje. Wiem, \u017ce Marek Probosz jest zaproszony do Szk\u00f3\u0142 Dokszta\u0142caj\u0105cych, na pi\u0105tek, 16 listopada, – Dupont Street, w podziemiach ko\u015bcio\u0142a \u015aw. \u015aw. Cyryla i Metodego. I tylko tyle…?<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

14 listopada, 2018 zapami\u0119tam, jako dzie\u0144 dw\u00f3ch, wspania\u0142ych wydarze\u0144; Spektakl o Rotmistrzu Pileckim, w wykonaniu znakomitego aktora, Marka Probosza, w ramach Festiwalu Solowego w Theater Row, przy 42 Ulicy i koncert w Carnegie Hall, zatytu\u0142owany \u201eG\u0142osy g\u00f3r\u201d, anonsowany, jako \u201ewydarzenie roku\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/585"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=585"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/585\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}