{"id":586,"date":"2018-12-14T09:23:39","date_gmt":"2018-12-14T13:23:39","guid":{"rendered":"http:\/\/sporek.com\/blog\/?p=586"},"modified":"2018-12-14T10:08:46","modified_gmt":"2018-12-14T14:08:46","slug":"stan-wojenny-cz-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sporek.com\/blog\/?p=586","title":{"rendered":"Stan Wojenny, Cz. I"},"content":{"rendered":"

Wczesnym rankiem, 11 grudnia, 1981 roku wyjecha\u0142em z G\u00f3rniczym Zespo\u0142em Artystycznym, KWK D\u0119bie\u0144sko, w Czerwionce-Leszczynach do Warszawy. Nast\u0119pnego dnia mieli\u015bmy zaplanowany koncert w fabryce traktor\u00f3w URSUS. Przedstawiciele tych zak\u0142ad\u00f3w przyjechali do Kopalni D\u0119bie\u0144sko 4 grudnia, z oficjaln\u0105 wizyt\u0105 z okazji \u015bwi\u0119ta g\u00f3rnik\u00f3w \u2013 BARB\u00d3RKI.<\/span><\/p>\n

Trzy dni prze naszym wyjazdem zjawi\u0142em si\u0119 w biurze Solidarno\u015bci, w Rybniku. By\u0142em kierownikiem ds. kultury. Mi\u0119dzy mn\u0105, a szefem Solidarno\u015bci, J\u00f3zefem Makoszem wywi\u0105za\u0142a si\u0119 do\u015b\u0107 ostra dyskusja. Przewodnicz\u0105cy prosi\u0142, abym przywi\u00f3z\u0142 z Warszawy, jak najwi\u0119cej \u201ebibu\u0142y.<\/span><\/p>\n

Skierowa\u0142em dyskusj\u0119 na wypowied\u017a Jurczyka, ze Szczecina <\/span>(zaapelowa\u0142, \u017ceby komunist\u00f3w powiesi\u0107 na s\u0142upach)<\/span> i ostrzeg\u0142em: on si\u0119 chyba zagalopowa\u0142\u2026<\/span><\/p>\n

-Nie, stary, – krzykn\u0105\u0142 przewodnicz\u0105cy. Zobacz, jacy jeste\u015bmy mocni! Jeste\u015bmy wsz\u0119dzie, we wszystkich zak\u0142adach pracy, jest nas dziesi\u0119\u0107 milion\u00f3w! Teraz to nam komuchy mog\u0105 skoczy\u0107.<\/span><\/p>\n

Nie znosi\u0142em ani tonu, w jakim nasz szef wyg\u0142asza\u0142 swoje tyrady, ani te\u017c nie podziela\u0142em jego naiwnego optymizmu. Jako\u015b dziwnie od pocz\u0105tku ton wypowiedzi J\u00f3zefa dra\u017cni\u0142 mnie dzieci\u0119c\u0105 niedojrza\u0142o\u015bci\u0105, – \u201ehurra dzia\u0142anie\u201d. By\u0142o w tym za du\u017co spontanicznego podniecenia, a zbyt ma\u0142o, lub raczej \u017cadnej dyplomacji i \u015bwiadomo\u015bci, kim jest wr\u00f3g.<\/span><\/p>\n

Skonstatowa\u0142em po pewnym czasie, \u017ce to wszystko przenosi\u0142o si\u0119, w\u0142a\u015bnie od samego Wa\u0142\u0119sy. Tyle, \u017ce on oszukiwa\u0142, a przewodnicz\u0105cy rybnickiej Solidarno\u015bci by\u0142 bez reszty oddany sprawie.<\/span><\/p>\n

-Nie s\u0105dz\u0119, – pr\u00f3bowa\u0142em pola\u0107 go zimn\u0105 wod\u0105 -, \u017ceby\u015bmy byli ju\u017c tak mocno osadzeni w realiach upadaj\u0105cego komunizmu, \u017ceby hydra nie d\u017awign\u0119\u0142a g\u0142owy. Raczej uwa\u017ca\u0142bym na s\u0142owa i has\u0142a. J\u00f3zek, wystarczy \u017c\u0105da\u0107 realizacji Porozumie\u0144 Gda\u0144skich. Czy wy tego nie widzicie? A, co robimy w tej sprawie, jako Zwi\u0105zek? \u2013 Nic. Min\u0105\u0142 rok i zamiast egzekwowa\u0107 Porozumienia, my wchodzimy w kolejny konflikt. Kto tym kieruje, do cholery? To, co wygaduje Jurczyk jest przeciwko nam i jest wod\u0105 na m\u0142yn komuch\u00f3w. Pami\u0119taj, wojsko jest w ich r\u0119kach, milicja te\u017c, a do tego maj\u0105 jeszcze zbocze\u0144c\u00f3w z ZOMO<\/span><\/p>\n

-Janusz, co ty gadasz? Jak ty sobie wyobra\u017casz, \u017ce mog\u0105 nam odebra\u0107 w\u0142adz\u0119? Kto? Te skostnia\u0142e dziadki z komitetu centralnego? A wojsko, milicja, ZOMO, – oni wszyscy p\u00f3jd\u0105 za narodem. Partyjniacy dzi\u0119kuj\u0105 teraz Bogu, \u017ce to si\u0119 tak dla nich sko\u0144czy\u0142o. \u017be \u017cyj\u0105, \u017ce nie wisz\u0105…<\/span><\/p>\n

-Przesta\u0144! – zaoponowa\u0142em. Rzyga\u0107 mi si\u0119 chce, gdy s\u0142ysz\u0119, te zbrodnicze okre\u015blenia. Pami\u0119taj, \u017ce z natury jestem pacyfist\u0105 i na pewno nie chc\u0119 bra\u0107 udzia\u0142u w \u017cadnym mordobiciu, czy nie daj Bo\u017ce wieszaniu. Przynajmniej my b\u0105d\u017amy inni, ni\u017c oni. Rozliczmy ich, powsadzajmy do wi\u0119zie\u0144, odbierzmy maj\u0105tki i apana\u017ce i po prostu odsu\u0144my ich od funkcji spo\u0142ecznych na wiele lat, a najlepiej na zawsze.<\/span><\/p>\n

-Daj spok\u00f3j, komuna ju\u017c nie oddycha, to tylko chwilka i z\u0142o\u017c\u0105 bro\u0144.<\/span><\/p>\n

-Chcia\u0142bym, ale ja im nie wierz\u0119.<\/span><\/p>\n

-Ok, przywie\u017a jak najwi\u0119cej bibu\u0142y z Ursusa, \u017ceby\u015bmy mieli, co ludziom rozdawa\u0107.<\/span><\/p>\n

11 grudnia, 1981 roku, oko\u0142o po\u0142udnia dojechali\u015bmy do zak\u0142ad\u00f3w Ursus. Po rozlokowaniu w hotelu robotniczym zwiedzanie, pr\u00f3ba w sali domu kultury, jakie\u015b tam drobne spotkania wieczorne w kilku pokojach hotelowych. Zabrania\u0142em alkoholu, – pozwala\u0142em na to dopiero po koncercie, ale w umiarze. 12 grudnia, to dzie\u0144 wspania\u0142ego koncertu moich tancerzy, ch\u00f3rzyst\u00f3w i kapeli. Po koncercie przesympatyczne spotkanie z za\u0142og\u0105 Ursusa, z artystami kabaretu III Zmiana, z Jurkiem Cnot\u0105, z szefostwem Ursusa, w tym Solidarno\u015bci. Dyrektor Wilk wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z szefami Solidarno\u015bci z ogromnym oddaniem. By\u0142 po stronie ruchu. Raut do\u015b\u0107 mocno zakrapiany czy\u015bcioch\u0105 zako\u0144czy\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017an\u0105 noc\u0105 i zm\u0119czony zesp\u00f3\u0142 po\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 do \u0142\u00f3\u017cek.<\/span><\/p>\n

Pi\u0119tna\u015bcie po pi\u0105tej do mojego pokoju wpad\u0142 kierowca autobusu i pocz\u0105\u0142 mnie histerycznie szarpa\u0107 pr\u00f3buj\u0105c przerwa\u0107 m\u00f3j sen. Przetar\u0142em zaspane oczy i spojrza\u0142em na dziwnie przera\u017conego kierowc\u0119, po czym zapyta\u0142em p\u00f3\u0142przytomnie:<\/span><\/p>\n

-Rychu\u015b, chyba ci\u0119 Pan B\u00f3g opu\u015bci\u0142, czego chcesz, przecie\u017c jeszcze noc?<\/span><\/p>\n

-Kehrrowniku jest pionto rano, – wojna, piehrronie, – za\u015bpiewa\u0142 \u015bl\u0105skim dialektem Rychu\u015b.<\/span><\/p>\n

-Rany boskie, ludzie, jak nie umiecie pi\u0107, to nie pijcie. Przesta\u0144 pieprzy\u0107 bzdury, jazda z mojego pokoju! Zbi\u00f3rka na \u015bniadaniu o \u00f3smej.<\/span><\/p>\n

I przy\u0142o\u017cy\u0142em g\u0142ow\u0119 do poduszki.<\/span><\/p>\n

-Nie bydzie \u017codnego \u015bniodanio, co wy godocie, szefie, pos\u0142uchejcie ino, – kierowca nie dawa\u0142 za wygran\u0105 i w tym momencie otworzy\u0142 ma\u0142ego Koliberka – tranzystor \u00a0– na ca\u0142y regulator.<\/span><\/p>\n

Po kilku s\u0142owach genera\u0142a zerwa\u0142em si\u0119, jak ra\u017cony.<\/span><\/p>\n

-Chryste Panie, co on m\u00f3wi? Stan wojenny? Jezus Maria, jak my wr\u00f3cimy na \u015al\u0105sk? Co za skur\u2026.ny!<\/span><\/p>\n

Nagle zza okna doszed\u0142 pot\u0119\u017cny warkot silnika traktora, p\u0119dz\u0105cego po za\u015bnie\u017conym placu przed hotelem i us\u0142ysza\u0142em niesk\u0142adny krzyk jakiego\u015b cz\u0142owieka.<\/span><\/p>\n

Rzuci\u0142em si\u0119 do okna s\u0142ysz\u0105c be\u0142kot ludzkich s\u0142\u00f3w. Otworzy\u0142em je na o\u015bcie\u017c, dostaj\u0105c mro\u017anym powietrzem w g\u0119b\u0119, jak od boksera. Otrze\u017awia\u0142em i rozbudzi\u0142em si\u0119 ju\u017c na dwie\u015bcie procent. Traktor brawurowo wzi\u0105\u0142 zakr\u0119t przed wej\u015bciem do hotelu i po\u015br\u00f3d tuman\u00f3w \u015bniegu p\u0119dzi\u0142 teraz wzd\u0142u\u017c budynku. Traktorzysta dostrzeg\u0142 mnie w oknie. Zatrzyma\u0142 maszyn\u0119 i wychylaj\u0105c si\u0119 z kabiny krzykn\u0105\u0142: uciekajcie, czerwone skur\u2026.syny wypowiedzia\u0142y narodowi wojn\u0119! Pakujcie si\u0119 zanim tu przyjad\u0105!<\/span><\/p>\n

Zda\u0142em sobie b\u0142yskawicznie spraw\u0119, \u017ce Ursus na pewno jest na czo\u0142owych miejscach, je\u015bli chodzi o wizyt\u0119 ZOMO i innej ma\u015bci oddzia\u0142\u00f3w ci\u0105gle jeszcze zobowi\u0105zanych wykonywa\u0107 rozkazy \u201eaparatu\u201d. To w\u0142a\u015bnie pr\u00f3bowa\u0142em u\u015bwiadomi\u0107 mojemu szefowi w zarz\u0105dzie miejskim i to w\u0142a\u015bnie teraz zaistnia\u0142o. By\u0142em przera\u017cony i tym przera\u017ceniem na do\u015b\u0107 d\u0142ug\u0105 chwil\u0119 wbity w pod\u0142og\u0119 bez mo\u017cliwo\u015bci ruchu. Kiedy spa\u0142em sam, uwielbia\u0142em spa\u0107 nago. U\u015bwiadomi\u0142em sobie ten fakt dopiero, kiedy odwr\u00f3ci\u0142em si\u0119 do Ry\u015bka, kt\u00f3rego oczy by\u0142y wielkie, jak pi\u0119cioz\u0142ot\u00f3wka.<\/span><\/p>\n

-I, co, fajfusa \u017ce\u015b nie widzio\u0142? Le\u0107 budzi\u0107 wszystkich i grzej autobus!<\/span><\/p>\n

-Widzio\u0142, widzio\u0142 \u2013 us\u0142ysza\u0142am, ju\u017c zza drzwi.<\/span><\/p>\n

P\u00f3\u0142 godziny p\u00f3\u017aniej zesp\u00f3\u0142 w komplecie zaj\u0105\u0142 miejsca w autokarze. Kto\u015b mimowolnie rozpocz\u0105\u0142 modlitw\u0119. Ojcze Nasz przesz\u0142o przez ca\u0142y autobus, jak wo\u0142anie o pomoc.<\/span><\/p>\n

Natychmiast potem, kt\u00f3ra\u015b z ch\u00f3rzystek zaintonowa\u0142a \u201ePod Tw\u0105 obron\u0119\u201d.<\/span><\/p>\n

Po sko\u0144czonej pie\u015bni jeden z tancerzy rzuci\u0142 do\u015b\u0107 ironicznie:<\/span><\/p>\n

-Ja, terozki bydziecie \u015bpiywa\u0107 godzinki, a wczora nie sz\u0142o wos od kielich\u00f3w odgoni\u0107 – jak trwoga, to do Boga.<\/span><\/p>\n

Cokolwiek by nie powiedzie\u0107 o ironii, r\u00f3wnie to samo mo\u017cna by powiedzie\u0107 o trafno\u015bci jego refleksji. Cdn.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wczesnym rankiem, 11 grudnia, 1981 roku wyjecha\u0142em z G\u00f3rniczym Zespo\u0142em Artystycznym, KWK D\u0119bie\u0144sko, w Czerwionce-Leszczynach do Warszawy. Nast\u0119pnego dnia mieli\u015bmy zaplanowany koncert w fabryce traktor\u00f3w URSUS.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/586"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=586"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/586\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=586"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=586"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sporek.com\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=586"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}